วิกฤติเยเมน ใครสู้กับใคร? เหตุใดซาอุฯ จึงสอดมือ?


บทความโดย ไทยรัฐออนไลน์
http://www.thairath.co.th/content/490812



(ภาพ: REUTERS)

เยเมน ประเทศยากจนแต่มีความสำคัญมากทางยุทธศาตร์ในตะวันออกกลาง กำลังเผชิญวิกฤติหนักหนาที่สุดในรอบหลายปี หลังกลุ่มติดอาวุธและกองกำลังหลายกลุ่มต่อสู้กันเพื่อแย่งชิงอำนาจการควบคุม ประเทศมาไว้ในกำมือ และเริ่มดึงเอาประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเข้ามาพัวพันแล้ว

คำถามหลักคือ ใครกำลังสู้กับใคร?



ผู้สนับสนุนกลุ่มแบ่งแยกดินแดนในภาคใต้ของเยเมน ขับรถถังในเมือง คอร์ มัคซาร์ ใกล้เมืองเอเดน ระหว่างการต่อสู้กับกบฏฮูธิ (ภาพ: AFP PHOTO)

ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา เกิดการปะทะกันระหว่างกองกำลังติดอาวุธหลายกลุ่มในเยเมน ซึ่งกำลังผลักดันประเทศให้เข้าสู่ภาวะสงครามกลางเมือง โดยการต่อสู้หลักๆ เป็นการเผชิญหน้าระหว่างพันธมิตรของกลุ่มกบฏมุสลิมนิกายชีอะห์ สายไซดี หรือที่รู้จักกันในชื่อ ฮูธิ กับกองทัพที่ภักดีต่อนาย อับดราบบูห์ มานซูร์ ฮาดี ประธานาธิบดีชาวมุสลิมนิกายสุหนี่ ซึ่งกำลังตกที่นั่งลำบากต้องอพยพจากกรุงซานาเมื่อเดือน ก.พ. หลังเมืองหลวงแห่งนี้ถูกปิดล้อมตั้งแต่เดือน ก.ย.ปีก่อน กระทั่งต้องลี้ภัยไปซาอุดีอาระเบียในเวลาต่อมา

นอกจากนี้ ในหมู่กองกำลังความมั่นคงของประเทศเยเมน ยังแบ่งฝักแบ่งฝ่ายกันเองเสียอีก บางส่วนภักดีต่อนายฮาดี ขณะที่บางส่วนเข้าร่วมกับกบฏฮูธี และอดีตประธานาธิบดี อาลี อับดุลเลาะห์ ซาเลห์ ผู้ถูกโค่นอำนาจในการปฏิวัติอาหรับสปริงเมื่อปี 2010 แต่ยังคงมีอำนาจอิทธิพลทางการเมืองในเยเมนอยู่ แต่นายฮาดียังได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มติดอาวุธ คณะกรรมการป้องกันประชาชน (PRC) ในภาคใต้ของประเทศซึ่งประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวสุหนี่

ขณะเดียวกัน ยังมีกองกำลังอีกกลุ่มที่ไม่เอาทั้งฝ่ายประธานาธิบดีฮาดี และฝ่ายกบฏฮูธี คือกลุ่ม อัลเคดาในคาบสมุทรอาระเบีย (AQAP) ซึ่งก่อเหตุโจมตีนองเลือดหลายต่อหลายครั้งในภาคใต้และตะวันออกเฉียงใต้ของ เยเมน และสถานการณยิ่งซับซ้อนขึ้นไปอีกขั้นเมื่อกลุ่มติดอาวุธมุสลิมสุหนี่สายซารา ฟิส รัฐอิสลาม (ไอซิส) ซึ่งยึดครองพื้นที่ขนาดใหญ่ในอิรักและซีเรีย เริ่มก่อการในเยเมน โดยมีเป้าหมายเพื่อบดบังรัศมีของกลุ่มอัลเคดาในเยเมน และอ้างตัวเป็นผู้อยู่เบื้องหลังเหตุระเบิดฆ่าตัวตายในเยเมนหลายครั้งในปี นี้

และเมื่อสถานการณ์ของฝ่ายประธานาธิบดีฮาดีเริ่มแย่ลง หลังจากกบฏฮูธิรุกคืบเข้าใกล้เมือง เอเดน ฐานที่มั่นหลักทางตอนใต้ของฝ่ายรัฐบาล มาขึ้นในช่วงปลายเดือน มี.ค.ที่ผ่านมา ซาอุดีอาระเบียจึงตัดสินใจส่งกำลังมาประชิดชายแดนเยเมน โดยอ้างว่าทำตามคำขอของประธานาธิบดีฮาดี และเปิดฉากโจมตีทางอากาศใส่กบฏฮูธี ร่วมกับชาติพันธมิตรอาหรับ 5 ชาติ ก่อนจะจับมือกับพันธมิตรในตะวันออกกลางอีก 9 ชาติเมื่อ 31 มี.ค.

แล้วกบฏ ฮูธิ เป็นใครมาจากไหน?


มือปืนจากกลุ่มชนเผ่า ที่ภักดีต่อกบฏฮูธิ ในกรุงซานา (ภาพ: AFP PHOTO)

ฮูธิ เป็นสมาชิกของกลุ่มกบฏที่ชื่อว่า อันซาร์ อัลเลาะห์ (Ansar Allah) ซึ่งยึดมั่นในคำสอนของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์สายไซดี ซึ่งถือเป็นประชากร 1 ใน 3 ของเยเมน และเคยปกครองภาคเหนือของประเทศด้วยระบบเขตปกครองของอิหม่าม เป็นเวลานานเกือบ 1,000 ปี จนกระทั่งถึงปี 1962

ชื่อของกลุ่ม ฮูธิ มาจากชื่อของนาย ฮุสเซน บาดาร์ อัล-ดิน อัล-ฮูธิ ผู้นำกลุ่มฮูธิในการลุกฮือครั้งแรกสุดของพวกเขาเมื่อปี 2004 เพื่อเพิ่มอำนาจปกครองตนเองของพวกเขาในจังหวัดซาดา และเพื่อปกป้องศาสนาและประเพณีของอิสลามชีอะห์สายไซดี จากการบุกรุกของชาวมุสลิมนิกายสุหนี่ แต่หลังจากนายฮูธิถูกกองทัพเยเมนสังหารในช่วงปลายปีเดียวกัน ครอบครัวของเขาจึงรับช่วงต่อ และก่อกบฏอีก 5 ครั้ง ก่อนจะมีการลงนามข้อตกลงกับรัฐบาลในปี 2010

ต่อมาในปี 2011 กลุ่มฮูธิเข้าร่วมในการลุกฮือต่อต้านประธานาธิบดีซาเลห์ ในการปฏิวัติอาหรับสปริง และฉวยโอกาสที่เกิดสุญญากาศทางการเมืองในขณะนั้น ขยายอาณาเขตควบคุมในจังหวัดซาดา และอัมราน ซึ่งอยู่ติดกัน ก่อนจะเข้าไปมีบทบาทในการประชุมร่วมสนทนาแห่งชาติ (NDC) และทำให้ประธานาธิบดีฮาดี ประกาศแผนแบ่งการปกครองประเทศเป็น 6 ภูมิภาคเมื่อเดือน ก.พ. 2014 แต่ฝ่ายฮูธิคัดค้านอย่างรุนแรง เพราะมองว่าทำให้พวกเขาอ่อนแอลง

เหตุใดซาอุดีอาระเบียจึงตัดสินใจเข้าแทรกแซง


ความเสียหายจากการโจมตีทางอากาศของกลุ่มพันธมิตรอาหรับ (ภาพ: REUTERS)

คิง ซัลมาน บิน อับดุลอาซิซ อัล-ซาอุด แห่งซาอุดีอาระเบียตัดสินใจให้ซาอุฯ เป็นแกนนำชาติพันธมิตรอาหรับ เปิดฉากโจมตีทางอากาศใส่กลุ่มกบฏฮูธิในเยเมน ซึ่งรุกคืบเข้าใกล้เมืองเอเดน ฐานที่มั่นของฝ่ายรัฐบาลมากขึ้นเรื่อยๆ โดยนาย อาเดล อัล-ญูเบร์ เอกอัครราชทูตซาอุดีอาระเบียประจำสหรัฐฯ แถลงที่กรุงวอชิงตันเมื่อช่วงปลายเดือนมี.ค.ว่า ชาติพันธมิตรในอ่าวอาหรับและอื่นๆ ได้เข้าร่วมปฏิบัติการทางทหารกับกองทัพซาอุดีอาระเบีย ตามคำขอของประธานาธิบดีฮาดีและเพื่อปกป้องรัฐบาลที่มีความชอบธรรมของนายฮาดี

อย่างไรก็ตาม หลายฝ่ายมองว่าการตัดสินใจของซาอุฯ ในครั้งนี้ เป็นเกมชิงอำนาจในภูมิภาคกับประเทศอิหร่านซึ่งว่ากันว่า แอบให้การสนับสนุนทางการเงินและทางทหารแก่กบฏฮูธิ โดยทั้ง 2 ประเทศเป็นคู่แข่งทางยุทธศาสตร์ทั้งด้านพลังงานและอำนาจในภูมิภาคตะวันออก กลางมานานหลายทศวรรษ รวมทั้งยังมีเหตุผลด้านศาสนามาเกี่ยวข้อง เนื่องจากซาอุดีอาระเบียอยู่ในฐานะผู้นำโลกมุสลิมสุหนี่ ขณะที่อิหร่านเป็นผู้นำโลกมุสลิมชีอะห์

นอกจากนี้ เยเมนยังเป็นจุดยุทธศาตร์สำคัญเนื่องจากตั้งอยู่บริเวณช่องแคบ บับ อัล-มันดับ ทางน้ำสายแคบๆ ซึ่งเชื่อมต่อทะเลแดงเข้ากับอ่าวเอเดน ซึ่งเรือขนน้ำมันจำนวนมากจากทั่วโลกต้องผ่าน ทำให้ซาอุดีอาระเบียหรือแม้แต่อียิปต์ที่ร่วมโจมตีทางอากาศใส่กลุ่มฮูธิด้วย เกรงว่ากบฏกลุ่มนี้จะสามารถเข้ายึดครองช่องแคบ บับ อัล-มันดับ และขู่เก็บค่าผ่านทาง

บททดสอบของทั้งเยเมน และซาอุฯ



กษัตริย์ ซัลมาน บัน อับดัลอาซิซ อัล ซาอุด แห่งซาอุดีอาระเบีย (ภาพ: AFP PHOTO)

การลุกฮือของกบฏฮูธิในครั้งนี้ กลายเป็นการทดสอบสำคัญอีกครั้งหนึ่งของเยเมน ที่เหล่าผู้เชี่ยวชาญระบุว่าไม่แปลกใจหากเยเมนจะล้ม จากปัญหามากมายรุมเร้าเช่น ความไม่เท่าเทียนในการเข้าถึงอำนาจและทรัพยากร ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดความรุนแรงในประเทศในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ปัญหาความรุนแรงยังทำให้มีผู้พลัดถิ่นเป็นจำนวนมาก ขณะที่การบริหารจัดการอ่อนแอ เต็มไปด้วยการทุจริตคอร์รัปชัน โครงสร้างพื้นฐานย้ำแย่ กอปรกับทรัพยากรในประเทศเช่นน้ำและน้ำมันกำลังลดลงอย่างมาก ล้วนเป็นตัวขัดขวางการพัฒนาของประเทศที่ยากจนที่สุดในภูมิภาคตะวันออกกลาง แห่งนี้ทั้งสิ้น

ด้านซาอุดีอาระเบีย การตัดสินใจของกษัตริย์ ซัลมาน ในการโจมตีทางอากาศใส่กบฏฮูธิ ถือเป็นนโยบายต่างประเทศครั้งสำคัญที่สุดของราชวงศ์ซาอุด นับตั้งแต่การปฏิวัติอาหรับสปริงเมื่อราว 4 ปีก่อน และนับเป็นบททดสอบครั้งสำคัญของกษัตริย์องค์ใหม่แห่งซาอุฯ ที่ต้องการช่วยเหลือประธานาธิบดีฮาดีกลับคืนสู่อำนาจอีกครั้ง ซึ่งหากล้มเหลวก็จะกลายเป็นความพ่ายแพ้ที่น่าอับอายอย่างยิ่ง.




ผู้โพส: gunhotnews
วันที่: 14 เม.ย. 2558 17:07
จำนวนคนเข้าชมทั้งหมด:545
หมวด: อาวุธยุทโธปกรณ์

 

 

 

 


  แสดงความคิดเห็น
 
 
 
ชื่อ
กรุณากรอกข้อความตามภาพ    *ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ทุกตัวและมีอักษรภาษาไทยผสม 
อัพโหลดรูปที่นี่ และนำโค๊ด HTML Code มาใส่ในข้อความที่ต้องการ